นอกจากผิวพรรณและเส้นผมแล้ว เรายังมีเล็บเป็นสิ่งสำคัญอีกอย่างหนึ่ง ที่มองเห็นได้ชัดเจนจากภายนอก
ทุกคนมีความรักในเล็บของตนเอง ต้องการให้เล็บสวยและดูดี วิธีการถนอมเล็บในแต่ละคนจะแตกต่างกันตามสภาพ
ฐานะและสภาพทางสังคม เริ่มตั้งแต่วิธีง่ายๆ ประหยัดไปจนถึงการเสริมสวย เช่น ล้างเล็บ เคลือบเล็บและทาเล็บ

  • ประโยชน์ของเล็บ
เป็นสิ่งที่ธรรมชาติมอบให้แก่ร่างกายมนุษย์นั้นมีประโยชน์ทุกสิ่งทุกอย่าง เล็บเริ่มสร้างตั้งแต่ยังอยู่ในครรภ์
มารดา มีไว้เพื่อมิให้ปลายนิ้วกระแทกกับสิ่งต่างๆ เนื่องจากจะเกิดอาการเจ็บปวดจากการกระแทกมากมายเพราะ
ปลายนิ้ว จะมีเส้นประสาทสัมผัสหลายเส้น ลองวาดภาพดูก็ได้ ถ้าเราเดินแกว่งแขนไปมา แล้วนิ้วกระแทกประตู
หรือนิ้วเท้าแตะสิ่งของและเราไม่มีเล็บ ปมเส้นประสาที่ปลายนิ้วเรากระแทกโดยตรงทำให้เกิดความเจ็บปวดมาก ถ้าตอนเราพิมพ์ดีดหรือใช้คอมพิวเตอร์เราออกแรงกดมากเกินไป จะมีแรงกดกระแทกกับประสาททำให้เกิดความ
เจ็บปวด แต่ถ้าเรามีเล็บจะเสริมความแข็งให้ปลายนิ้ว แม้กดแรงๆ ก็ไม่เกิดความเจ็บปวด


เล็บประกอบด้วยเซลล์ผิวหนังที่ตายแล้วก็จริงแต่เพิ่มความยาวได้ตามกาลเวลา ความยาวของเล็บจะมีประมาณ
0.1-0.2 มม. ต่อวัน และเล็บเท้าจะยาวช้ากว่านี้มาก การตัดเล็บควรทำทุก 2-3 สัปดาห์ อายุประมาณ 15-30 ปี จะเป็น
ช่วงที่เล็บยาวเร็วที่สุด ถ้าเราเกิดอุบัติเหตุเช่นถูกประตูหนีบหรือเดินเตะก้อนอิฐ เล็บจะได้รับบาดเจ็บ อาจมีเลือดออก
ในเล็บให้ปล่อยทิ้งไว้หลายวัน ร่างกายจะขจัดเม็ดเลือดเหล่านั้นออกไปเอง แต่ถ้าอุบัติเหตุรุนแรงจนเล็บหลุดออก
ไปทั้งแผ่น ก็ไม่ต้องตกใจเพราะจะมีเล็บใหม่ๆ ค่อยๆ งอกออกมาแทนที่ ถ้าเป็นเล็บมือจะยาวเร็ว ใช้เวลา 2-3 เดือนก็จะยาวเหมือนเดิม แต่ถ้าเป็นเล็บเท้าอาจใช้เวลานานกว่านั้นประมาณเท่าตัว

  • วิธีการรักษาเล็บ
เมื่อเล็บมีประโยชน์ต่อเราดังที่ได้กล่าวมาแล้ว การดูแลรักษาเล็บจึงสำคัญมาก เพราะเป็นการทำให้เล็บมี
สุขภาพดี มองดูสวยงามเป็นที่เจริญหูเจริญตาแก่เราเองและผู้พบเห็น


การดูแลเล็บเริ่มด้วยวิธีง่ายๆ คือ ตัดเล็บให้มีขนาดสั้นพอประมาณ เพราะการไว้เล็บยาวเกินไปอาจทำให้
เล็บเกิดฉีกขาดและเกิดความเจ็บปวดควรตัดเล็บทุก 2-3 สัปดาห์ ส่วนจมูกเล็บอาจมีเนื้อแข็ง ถ้ารำคาญอาจขลิบ
ออกได้บ้าง แต่ถ้าขลิบแล้วเจ็บต้องงดทำ เพราะจะเกิดเลือดออกและมีการติดเชื้อ กรรไกรตัดเล็บควรอยู่ในสภาพ
ที่สะอาด เช็ดแอลกอฮอล์เป็นครั้งคราวเพื่อฆ่าเชื้อโรคก็จะเป็นการดี ห้ามใช้กรรไกรตัดเล็บ ร่วมกับผู้เป็นโรคติดเชื้อ
ของเล็บ เช่นเชื้อราเล็บ เพราะจะเป็นการกระจายโรคมาสู่เล็บของเรา ส่วนในการทำความสะอาดเล็บควรใช้สบู่
ทำความสะอาดชนิดเดียวกับที่เราล้างมือ นั่นคือล้างมือก็ล้างเล็บไปด้วย ส่วนซอกเล็บโดยเฉพาะเล็บเท้าอาจมีฝุ่น
ละอองเข้าไปอัดแน่น จึงควรทำความสะอาดเพิ่มเติมโดยใช้แปรงนิ่มถูเบาๆ ตรงซอกเล็บเพื่อขจัดสิ่งสกปรกออกไป ไม่ควรใช้ตะไบแซกลงในซอกเล็บอย่างรุนแรง เพราะจะทำให้เล็บแยกออกจากผิวรอบขอบเล็บ และเป็นบ่อเกิดของ
การติดเชื้อ โดยเฉพาะเชื้อรากรณีเช่นนี้จะพบในคนที่นิยมทำเล็บตามร้านเสริมสวย และใช้ตะไบเล็บอันเดียวกัน
ในลูกค้าหลายคนโดยไม่ทำความสะอาดตะไบอย่างถูกต้อง ทำให้เชื้อราจากบุคคลหนึ่งติดต่อไปยังบุคคลอื่นๆ


เล็บของผู้มีสุขภาพแข็งแรง จะผิวเรียบ สีชมพูเล็กน้อยและไม่มีสีสันสะดุดตา บางคนจะนิยมทาเล็บ
เพื่อความสวยงาม สีเคลือบเล็บที่ทำให้เกิดความสวยงามแก่เล็บนั้น มีข้อดีคือทำให้เล็บสวยขึ้นเมื่อทาสักระยะหนึ่งก็จะ
หลุดออก แต่หลุดออกไม่หมด ต้องใช้น้ำยาล้างสีเหล่านั้นออกไป แล้วจึงทาใหม่ สีเคลือบเล็บและน้ำยาล้างเล็บ
อาจทำให้เล็บมีสีเหลือง หรือเล็บลอกตามตัวออกจากฐานเล็บ ถ้ามีอาการอย่างใดอย่างหนึ่งควรหยุดทาเล็บ อาการ
ต่างๆ จะหายไปใน 3-6 เดือน เมื่อทาอีกก็จะเกิดอาการดังกล่าวอีกครั้งและอาจรุนแรงกว่าเดิม เพราะอาการแพ้ยาทา
เล็บและน้ำยาล้างเล็บนั่นเอง

  • เล็บเป็นโรคได้หรือไม่
ทุกอวัยวะในร่างกายของเราสามารถเกิดโรคได้หมดรวมถึงเล็บ ที่พบบ่อย ๆ คือ เชื้อราที่เล็บ อาการสำคัญ
ที่บ่งบอกว่าเริ่มเป็นเชื้อราที่เล็บคือปลายเล็บหนาตัวขึ้น และมีผิวที่ขรุขระ อาการลามมากขึ้นเรื่อยๆ เข้าสู่ในเล็บ ถ้าปล่อยทิ้งไว้ อาจลามเป็นโรคได้ทุกเล็บ ส่วนมากเกิดจากการติดเชื้อราจากดิน สัตว์เลี้ยงตามบ้าน เช่น สุนัข แมว หรือไก่ ดังนั้นเมื่อสัมผัสกับสิ่งเหล่านี้ควรทำความสะอาดเล็บให้เกลี้ยง หรือที่ป้องกันได้แน่นอนกว่าคือ การสวมถุงมือเมื่อจะสัมผัสกับสิ่งเหล่านี้จะเป็นการดีที่สุด เนื่องจากโรคเล็บนั้น เมื่อรักษาต้องใช้เวลาหลายเดือน ทั้งยาทาและรับประทาน การป้องกันจึงเป็นการดีกว่า


อาการผิดปกติของเล็บอาจบ่งถึงโรคต่างๆ ในร่างกายเราได้ เช่นถ้าเล็บและปลายนิ้ว มีรอยสีเขียวคล้ำแสดงว่า
เลือดมาเลี้ยงที่บริเวณนี้ได้น้อยลงหรือมีออกซิเจนมากับเลือดลดลง พบในโรคปอดหรือหลอดเลือดตีบ เล็บที่มีรอย
บุ๋ม หลายแห่งมักพบในผู้ป่วยโรคเรื้อนกวาง ผมร่วงเป็นหย่อม หรือภูมิแพ้ผิวหนัง ส่วนเล็บลอกหลุดจากฐานเล็บ
อาจบ่งชี้ถึงโรคต่อมธัยรอยด์เป็นพิษ


เล็บจึงเป็นอวัยวะสำคัญอีกอย่างหนึ่งของเรา นอกจากช่วยป้องกันอันตรายต่อปลายนิ้วของเราแล้ว
ยังเป็นอุบัติเหตุของโรคต่างๆ ในร่างกายได้อีกด้วย

พญ.เยาวเรศ นาคแจ้ง


[ที่มา..หนังสือ นิตยสารใกล้หมอปีที่ 24 ฉบับที่ 3-4 มีนาคม-เมษายน 2543]